MİRAS VERİ

Konya Ovası’nın arkeolojik peyzajları, William Ramsay ve Gertrude Bell tarafından eski anıtları tespit etmek için yapılan ve 1909’da yayımlanan (The Thousand and One Churches), Kızıldağ ve Karadağ’da bulunan Luvice yazıtlı kaya anıtlarını da içeren yüzey araştırmasıyla başlayan bilimsel araştırmaların yüz yıldır odağı olmuştur. Konya Ovası’nda sistematik arkeolojik araştırmalar, 20. yüzyılın ortalarında başlayan Ankara İngiliz Arkeoloji Enstitüsü (AİAE) tarafından yapılan yüzey araştırmalarına dayanır. O zamandan itibaren Konya Ovası, sayısız arkeolojik yüzey araştırması ve Sızma Höyük, Çatalhöyük, Konya-Karahöyük, Can Hasan, Alaeddin Tepe, Pınarbaşı ve Boncuklu Höyük (şekil 1) araştırmalarını da kapsayan çeşitli kazıların odağı olmuştur. 

1970’lerden bu yana, ovada ve yakın çevresinde, orta ve uzun vadeli iklimsel döngüler, jeoloji, yeraltı hidrografisi, flora ve çevresel değişimlere ışık tutan çok sayıda paleo-çevresel ve paleo-iklimsel araştırmalar yapılmıştır (şekil 2). KRASP’ın temel amaçlarından biri, Çanak Çömleksiz Neolitik Dönem’den Demir Çağı’nın sonuna kadar (yaklaşık MÖ 9500-300) geçen süre içinde bu yoğun, çeşitli ve genellikle anlaşılması zor biçimde yayımlanmış verileri, uzun vadeli bölgesel değişimlerin bütüncül bir çerçevesini çizerek bir araya getirmek ve yeniden değerlendirmektir.

Bu amaca ulaşmak için, KRASP bilinen arkeolojik yerleşmelerin yayılımının tam olarak saptanması ve belirlenmesi için uydu görüntülerini kullanarak yayımlanmış yüzey araştırması verilerini bir dijital veri tabanı ve Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) yardımıyla sayısallaştırılması ve sistematize edilmesi yöntemlerini kullanmaktadır. Ayrıca bilinen arkeolojik yerleşmelerinin boyutlarının belirlenmesi için yüksek çözünürlüklü Sayısal Yükseklik Modelleri’ni (TandemX) kullanılmaktadır. Şu andaki veri tabanımız da Konya Ovasının tamamı için, tarih öncesi ve tarihi (Helenistik Dönem öncesi) dönemlere ait sayısı 400’den fazla olan yerleşim yeri vardır.

Önceki çalışmaların bir diğer parçasını ise 1950’ler ve 1960’larda, James Mellaart, David French ve Ian Todd tarafından toplanan ve hali hazırda AİAE’nin depolarında yer alan seramik ve taş alet buluntu topluluklarının yeniden değerlendirilmesi oluşturmaktadır (şekil 3). KRASP araştırmacıları, kronolojik tipoloji çalışmaları, teknolojik işlev analizleri ve jeokimyasal incelemeler aracılığıyla Neolitik Dönem’den Demir Çağı’na kadar Konya Ovası’nda gerçekleşen kapsamlı tedarik, üretim ve değiş tokuş sistemlerinin iç yüzünü aydınlatmaktadırlar (bkz. Uzman Çalışmaları).